5 grudnia 2020

Budownictwo ekologiczne – materiały budowlane z surowców wtórnych

Dr inż. Maria Kurańska prowadzi badania z zakresu innowacyjnych technologii związanych z modyfikacją tworzyw poliuretanowych – surowcami pochodzenia naturalnego. Prowadzone badania mają charakter interdyscyplinarny łączą ze sobą technologię chemiczną, jak również inżynierię materiałową z uwzględnieniem ochrony środowiska. Swoją działalnością zmienia świat na lepsze.

Jest współautorem ponad 40 artykułów naukowych opublikowanych w renomowanych czasopismach z listy Journal Citation Reports. Wyniki badań prezentowała na licznych konferencjach krajowych, jak również międzynarodowych (Chiny, Argentyna, Portugalia, Hiszpania, Czechy, Niemcy, Holandia, Węgry, Włochy, Łotwa).

Jest Pani technologiem chemicznym, w centrum Pani zainteresowań są innowacje związane z ekologią. Dlaczego jest to dla Pani takie ważne?

Dla mnie ekologia w życiu codziennym, nie tylko w budownictwie ma duże znaczenie. Uważam, że każda osoba niezależnie czym się zajmuje powinna pamiętać, że środowisko nie jest naszą własnością i nie powinniśmy ingerować w nie w sposób negatywny.

Terminy: recycling, downcycling i upcycling określają sposoby ponownego przetworzenia materiałów. Surowce wtórne lub materiały budowlane z odzysku stosuje się coraz częściej w budownictwie ekologicznym. Inwestorzy zyskali bowiem świadomość, że ilość surowców na planecie zmniejsza się i od rozsądnej gospodarki nimi zależy przyszłość następnych pokoleń.

Jako technolog chemiczny mam możliwość wykorzystania swojej wiedzy w stworzeniu materiałów polimerowych, które są przyjazne dla środowiska. Jednym z zastosowań poliuretanów są pianki termoizolacyjne stosowane w budownictwie.

Aby zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska do modyfikacji poliuretanów wykorzystuję olej posmażalniczy, stanowiący odpad komunalny. Zastosowanie takiego surowca wpisuje się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym.

Jest Pani młodą osobą, a już kieruje projektem o bardzo dużym znaczeniu. Jak wyglądała droga do tego etapu, w którym obecnie się Pani znajduje?

Od ponad 10 lat mam możliwość uczestniczenia w badaniach nad „uzielenieniem” poliuretanów poprzez wprowadzenie do nich modyfikowanych olejów roślinnych w miejsce surowców z ropy naftowej. Badania rozpoczęłam już w trakcie studiów na Wydziale Inżynierii i Technologii Politechniki Krakowskiej w zespole prof. Dr hab. inż. Aleksandra Prociaka, prof. PK. Zainteresowanie materiałami polimerowymi modyfikowanymi surowcami odnawialnymi pozostało ze mną na dłużej i tak ukończyłam studia doktoranckie. Obecnie jestem zatrudniona na stanowisku adiunkta w Katedrze Chemii i Technologii Polimerów. Zdobyta dotychczas wiedza pozwoliła mi na stwierdzenie, iż zużyte oleje posmażalnicze mogą być stosowane jako surowiec do wytwarzania poliuretanów. Aplikowałam do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju o finansowanie badań w ramach programu LIDER i po uzyskaniu pozytywnych recenzji otrzymałam finansowanie na prowadzenie badań.

Kobiety na stanowiskach kierowniczych muszą zmagać się z wieloma stereotypami dotyczącymi płci. Jakich rad udzieliłaby Pani kobietom aspirującym na podobne studia, stanowiska.

Wiem, że takie stereotypy istnieją, jednakże ja w swojej pracy nie odczułam dyskryminacji z powodu płci. Dotyczy to działalności naukowej, jak również współpracy z przemysłem (zespół do którego należę prowadzi taką współpracę). Najważniejsze jest, aby w obszarze naszych zainteresowań było to co sprawia nam przyjemność. Jeżeli znajdziemy dziedzinę, w której czujemy się dobrze i odnosimy sukcesy, wpływa to na naszą pewność siebie. Znając swoją wartość, uwagi dotyczące m. in. płci nie będą miały dla nas większego znaczenia.

Prowadzi Pani projekt, w którym chce wykorzystać oleje posmażalnicze do produkcji materiałów termoizolacyjnych. Dlaczego ten problem jest tak poważny?

Od stycznia 2018 roku jestem kierownikiem projektu LIDER o wartości 1 200 000.00 PLN pt. „Opracowanie technologii recyklingu surowcowego roślinnych olejów posmażalniczych i zastosowanie otrzymanych hydroksylowych bio-komponentów do wytwarzania innowacyjnych wysokoefektywnych poliuretanowych materiałów termoizolacyjnych”.

Skuteczna termoizolacja domu decyduje o komforcie życia jego mieszkańców. Na poddaszu warto zastosować pianę poliuretanową, bo jest paroprzepuszczalna, dobrze izolująca, trwała i łatwa w aplikacji.

Olej posmażlaniczy stanowi poważne zanieczyszczenie wód. Większość z nas wylewa ten odpad bezpośrednio do kanalizacji. Jednakże nie jest to pożądanym zachowaniem. Pokazanie społeczeństwu, że może zrobić coś dla środowiska m.in. poprzez zbieranie takiego odpadu który następnie zostanie ponownie użyty jest celem całego zespołu realizującego projekt. Restauracje oraz różne punkty gastronomiczne zobowiązane są do odpowiedniej zbiórki zużytego oleju. Kilkanaście lat temu nikt z nas nie prowadził selektywnej zbiórki papieru czy tworzyw sztucznych, a teraz jest to normalnym zjawiskiem. Uważam, że w przyszłości również selektywna zbiórka odpadów olejowych będzie miała miejsce. Nasza technologia opracowana w ramach projektu dotyczącego modyfikacji takiego odpadu i wytworzenie z niego wysokoefektywnych materiałów termoizolacyjnych pozwoli na zagospodarowanie oleju posmażlaniczego.

Ma Pani wiele nagród na swoim koncie w tym zagraniczne, jak wpływają one na Pani funkcjonowanie?

Nagrody są nie tylko dla mnie ale całego zespołu bardzo ważnym dowodem, że nasze wysiłki na pograniczu nauki i polityki publicznej (zarówno w Polsce, jak i na świecie) są doceniane. Mobilizują nas do dalszej pracy.

Jakie są Pani plany na przyszłość?

Moją naukowa przyszłość wiążę z poszukiwaniami nowych ekologicznych rozwiązań w dziedzinie tworzyw sztucznych mających pozytywny wpływ na środowisko.

-Augustyna Szczepańczyk